Menu Samen werken aan de stad +31 10 2829930

Woongebouw Putselaan

Kenmerken: Stadswijk / Nieuwbouw
Locatie: Hillesluis, Rotterdam
Programma: 90 woningen, 58 seniorenwoningen, 2.300 m2 bedrijfsruimte en 80 gebouwde parkeerplaatsen
Opdrachtgever: Ballast Nedam Woningbouw West, Woonstad Rotterdam (voorm. WBR Vastgoed), Stichting Humanitas en Parkeerbedrijf Rotterdam
Bouwkosten: € 10.900.000
Aannemer: Ballast Nedam Woningbouw West
Fotografie: Rob ’t Hart
Datum 1995 (opdracht), 1996 (start bouw), 1999 (oplevering)

Het project maakt deel uit van de herstructurering van een vooroorlogse woonwijk en omvat drie gebouwen: twee zijgebouwen die aansluiten op bestaande bouwblokken en een middengebouw op de plaats van een gesloopt bouwblok. De drie gebouwen bepalen samen over een lengte van 270 meter het beeld van de zuidelijke wand van de Putselaan, een stadsstraat op Rotterdam Zuid. De drie gebouwen verschijnen als een architectonische eenheid, maar variëren onderling en bieden plaats aan een gemengd programma. Daartoe is gebruik gemaakt van een gemeenschappelijke moduul voor de beukmaten van de draagconstructie en de indeling van de gevel.

Belangrijke factoren bij het bepalen van de ‘grote vorm’ waren de slappe bocht en het langzaam oplopende grondvlak van de Putselaan. Het hoogteverschil is versterkt door bij de onderdoorgangen in de zijgebouwen telkens een verdieping in hoogte te stijgen. Ook de slappe bocht is sterker zichtbaar gemaakt door hoekverdraaiingen tussen rechte wandvlakken te gebruiken in plaats van een vloeiende curve. De geometrie van het stratenpatroon wordt in de verdraaiingen expressief gemaakt. De gevel van het middengebouw staat haaks op de zijstraten en noteert het orthogonale systeem van buurtstraten, ten opzichte waarvan de curve van de Putselaan schuine afsnijdingen doen ontstaan. Het toeval wil dat de zijgebouwen elk eenzelfde hoekverdraaiing maken van vijf graden. Het hele project is daarom in beginsel symmetrisch gespiegeld rond de as van het middengebouw. De symmetrie wordt echter vervormd door het oplopende grondvlak en de verscherping van de bocht in de Putselaan. Het laatste is zichtbaar gemaakt door een extra knik in het linker zijgebouw. De draagstructuur van de zijgebouwen volgt het orthogonale systeem, waardoor de gebouwen op eenvoudige wijze kunnen worden beëindigd en de buurtstraten zonder problemen onder de zijgebouwen kunnen worden doorgevoerd.

De gevels staan onder een hoek, behalve op de begane grond tussen de onderdoorgangen. Daar volgt de gevel de lijn van het middengebouw. Er ontstaat zo een terugliggende sokkel die bij de onderdoorgangen het diepst is en vervloeit met de ruimte van de zijstraten. De wand langs de Putselaan is zo gerelateerd aan twee vormen van bewegen. Vanuit de auto of de tram begeleidt de wand de beweging door de stad. Voor de voetganger suggereert de terugliggende sokkel in verbinding met de onderdoorgangen een beweging ‘door de wand heen’: de zijstraten, de ruimte van de buurt, een plein.

De zijgebouwen sluiten vier bestaande bouwblokken af. Ze hebben een duidelijke voorzijde aan de Putselaan en een achterzijde aan de binnenterreinen. Deze gebouwen hebben op de begane grond bedrijfsruimten met daarboven gestapelde maisonnettes. In drie verdiepingen zijn twee woningen op elkaar geplaatst die elk een deel van de woning met voordeur hebben aan een galerij op de middelste verdieping. In combinatie met balkons boven en onder de galerijen ontstaat zo een raamwerk dat overeenkomt met de houten balkonzones aan de achterzijde van de negentiende eeuwse bebouwing. De gevels zijn van rood metselwerk. Overal zijn dezelfde ramen toegepast. Aan de voorzijde worden de ramen gecombineerd met ‘French windows’ met doorgaande blauwe hekken ervoor, een karakteristiek element van stedelijke straatwanden.

De gevel van het middengebouw bestaat uit dezelfde elementen. Hier bevinden zich appartementen en zijn alleen ‘French windows’ gebruikt. Deze gevel is het rustigste deel van de wand langs de Putselaan, waarvan de clou pas zichtbaar wordt aan de andere zijde van het gebouw. Het middengebouw scheidt de Putselaan van een nieuw achterliggend plein. Aan deze zijde opent het gebouw zich met een hof naar het plein. Onder de hof ligt een parkeerkelder. Rondom de hof liggen gesloten galerijen. De vleugels van het gebouw trappen af naar het plein met uitkragende terrassen, waarvan de borstweringen aansluiten op die van de zijgevel met strookvensters. De borstweringen zijn bekleed met Spaanse leien. Het middengebouw is een woongebouw voor senioren met openbaar toegankelijke voorzieningen op de begane grond.