Menu Samen werken aan de stad +31 10 2829930

Stedenbouwkundig plan Stedenwijk Noord

Kenmerken: Nieuwe stad / Stedenbouw
Locatie: Stedenwijk Noord, Almere
Opdrachtgever: Woningstichting Goede Stede, Gemeente Almere
Datum: 2007-2008 (ontwerp)

Vooruitziende blik
In een toelichting op het ontwerp blikte de Rijksdienst al vooruit op de toekomstige ontwikkeling van Stedenwijk-Noord (buurt 2B1): ‘2B1 heeft een heel zelfstandige ligging, omsloten door water en spoordijk en apart ontsloten, maar grenst tevens zo nauw aan het centrum, dat deze buurt er met de tijd steeds sterker door bepaald zal worden’.

Kleinschaligheid als kracht
Kleinschaligheid is een bindend begrip in Stedenwijk Noord. De ruimtelijke structuur heeft een kleine korrel, de buurt heeft een gemêleerde bevolkingsopbouw en er is een verspreid netwerk van kleinschalige collectieve plekken, zowel in de vorm van de binnenhoven en pleinen als de kleine bedrijfsruimten. Dit zijn belangrijke aangrijpingspunten voor een proces van geleidelijke ontwikkeling. Dat proces bestaat uit vele kleine veranderingen, zowel op ruimtelijk als op sociaal-economisch vlak. Al deze kleine veranderingen tesamen kunnen een groot effect hebben op Stedenwijk-Noord. De differentiatie van de binnenhoven levert verschillende sferen op, de variëteit aan kleine bedrijfjes en activiteiten geeft kleur aan routes en pleinen. Daarmee ontstaat een woonmilieu waarin het wonen wordt gemengd met een milde vorm van stedelijkheid. Niet hoogstedelijk, maar wel een dorpse stedelijkheid. De ligging naast het centrum helpt daarbij. Stedenwijk-Noord wordt zo geprofileerd ten opzichte van de ‘echte’ woonwijken (met grote woningen en veel parkeerplaatsen, waar niets gebeurd) en het ‘echte’ centrum (waar het altijd druk is). Dit positieve imago is aantrekkelijk voor stedelijk georiënteerde bewoners, die toch rustig en groen willen wonen.

Transformatie van de lange adem
Grootschalige ontwikkeling ligt in Stedenwijk-Noord niet voor hand en is ook aan de randen van het gebied niet aan de orde. Vertrekpunt voor de stedenbouwkundige visie is het bestaande ‘ruimtelijke en sociale kapitaal’ van de wijk. Vanuit deze invalshoek gaat het nadrukkelijk om openingen te vinden en strategieën te ontwikkelen gericht op kleine veranderingen, die tesamen op langere termijn een groot effect kunnen sorteren. Transformatie van de lange adem. In ruimtelijk opzicht sluit zo’n benadering goed aan bij de kleinschalige opzet van de buurt en de aanwezigheid van een netwerk van collectieve plekken (pleinen, gemeenschappelijke binnenhoven en kleine bedrijfsruimten). In sociaal opzicht past deze benadering bij het stimuleren van persoonlijke ontwikkeling en economische activiteiten. De transformatie van de lange adem zou het onderscheidend karakter van Stedenwijk-Noord moeten versterken. Dat betekent het opvoeren van de verscheidenheid, maar tegelijkertijd ook het behouden van de eenheid.

Opvoeren verscheidenheid
Het opvoeren van de verscheidenheid verloopt langs twee lijnen. Langs de ruimtelijke lijn wordt ingezet op een grotere verschillen in sfeer en gebruik: de straten steniger, de singels groener en de pleinen meer openbaar, de binnenhoven meer besloten. Bij deze lijn hoort ook het versterken van de fietsroutes en de oriëntatiepunten in of rondom de pleinen, met als ‘grote’ opgave het Leeuwardenplein. De andere lijn is de programmatische verkleuring. Deze richt zich met name op de gemeenschappelijke binnenhoven (thematiseren sfeer en/of gebruik) en de kleine bedrijfsruimten (stimuleren en zichtbaar maken van economische activiteit).

Behoud eenheid
Het behoud van de eenheid is primair een opgave voor de openbare ruimte. Deze opgave bestaat enerzijds uit het verduidelijken van de verkeersstructuur (autoverkeer en fietsroutes), anderzijds uit het vergroten van de samenhang in de inrichting en materiaalgebruik van de buitenruimte.

Hart van de buurt
Het Leeuwardenplein ligt midden in Stedenwijk-Noord en is de focus van de buurt. Deze plek is het ‘dorpsplein’ met voorzieningen, temidden van de huizenzee. Het is van belang om de betekenis van deze centrale plek te versterken. Het huidige extensieve ruimtegebruik kan worden geïntensiveerd. De buitenruimte van de school kan worden gecombineerd met die van het plein. De school kan worden aangevuld met andere voorzieningen, bijvoorbeeld op het gebied van zorg, ontmoeting of bedrijvigheid. Deze voorzieningen kunnen worden gecombineerd met woningen, bijvoorbeeld voor ouderen. Door intensivering van functies en een betere koppeling van deze functies met het plein krijgt het Leeuwardenplein meer uitstraling en betekenis. Deze ontwikkeling vraagt een gecombineerde aanpak van buitenruimte en vastgoed en is het enige ‘grote gebaar’ in Stedenwijk-Noord. Deze ontwikkeling kan daarom als ‘icoon-project’ een belangrijke bijdrage leveren aan de beeldvorming over de transformatie van Stedenwijk-Noord.