Menu Samen werken aan de stad +31 10 2829930

Renovatie Van Speykblok

Kenmerken: Stadswijk / Renovatie en hergebruik
Locatie: Rotterdam, Oude Westen
Opdrachtgever: Woonstad Rotterdam
Bouwkosten: € 3.300.000
Aannemer: ABB bouw BV
Fotografie: Jannes Linders
Datum: 2008(ontwerp), 2009-2010(bouw)

Context
Het Oude Westen is een oude stadswijk aan de rand van het centrum van Rotterdam. De wijk is gespaard gebleven tijdens het bombardement van 1940, maar is in de jaren tachtig ingrijpend vernieuwd. De stadsvernieuwingsperiode van deze tijd was primair gericht op het verbeteren en vernieuwen van de woningvoorraad. Bouwblokken met kleinschalige pandsgewijze bebouwing werden vervangen door woningbouwcomplexen met ruime, moderne woningen. Deze rigoureuze aanpak maakte het ook mogelijk om op stedenbouwkundig schaalniveau een aantal pleinen te realiseren, die onderbrekingen vormden in de langgerekte structuur van smalle straatjes. Het Van Speykblok is een complex uit deze periode en is in 1984 ontworpen door De Nijl Architecten. De renovatie gaat dus om het vernieuwen van een stadsvernieuwingsproject, maar ook om het vernieuwen van eigen werk. In het oorspronkelijke plan is er ondanks de schaalvergroting veel aandacht geweest voor het behoud van het karakteristieke buurtgevoel. Zo zijn er veel entrees aan de straat gesitueerd, bevinden zich op diverse plekken verhuurbare ruimten op de begane grond en zijn de binnenterreinen ingericht als (deels collectieve) tuinen. In de uitwerking van de gevels werd juist een nieuw beeld toegevoegd door toepassing van beplating in Trespa, een voor die tijd nieuw materiaal. De gevels waren vlak gedetailleerd, waarbij kleurreeksen in de gevelbeplating het blok ritmeerden.

Opgave
De aanpak van het Van Speykblok is onderdeel van een combinatie van verschillende projecten om het Oude Westen aantrekkelijker te maken als centrumrandmilieu. De gevelbeplatingen waren sleets geworden, waardoor onderhoud noodzakelijk was. Dit onderhoud is aangegrepen om het beeld van het complex te veranderen en meer aan te sluiten op het  oorspronkelijk beeld van Het Oude Westen. Deze baksteenarchitectuur met een rijke ornamentering van de 19e-eeuwse woningen is nog in fragmenten aanwezig en vormt in tegenstelling tot de jaren tachtig nu een ‘kiem’ voor de ‘vernieuwing van de stadsvernieuwing’.  Ook de entreepartijen, die aanvankelijk openbaar toegankelijk waren, moesten worden afgesloten. Naast de ruimtelijke vragen waren er twee belangrijke technische randvoorwaarden. Ten eerste moesten alle kozijnen worden gehandhaafd, wat bepalend is geweest voor de detaillering. Ten tweede moesten de bewoners tijdens de renovatie in hun woning kunnen blijven, wat eisen stelde aan de uitvoering.

Product
Het plan is uitgewerkt vanaf het ontwerp tot en met de werktekeningen en bouwbegeleiding. Gedurende het ontwerpproces zijn er diverse malen inloopavonden op locatie geweest voor bewoners uit het blok en de directe omgeving. Met de huurders van de bedrijfsruimten, zoals bijvoorbeeld een drukkerij, is intensief contact geweest om de renovatie zo goed mogelijk aan te laten sluiten bij hun wensen.

Project
De nieuwe straatgevels zijn uitgewerkt in donkerrode en bruine baksteen, gecombineerd met hardsteen. Er is gekozen voor een aanpak, waarbij het complex als totaal herkenbaar blijft en niet uiteen valt in verschillende delen. De aansluiting is gezocht in de opbouw van de gevel. De begane grond is verbijzonderd door de toepassing van een verdiepingshoge hardstenen plint waar alleen tussen de ramen baksteen is toegepast. Deze plint zorgt voor een eenduidige, robuuste maar ook ‘chique’ uitstraling aan de straat die alle verschillende elementen op kan nemen (verhuurbare ruimten, woningen, entreehallen). De gevel is in twee tinten baksteen uitgevoerd met horizontale lijnen (spekbanden) van hardsteen. De verschillende metselwerkvlakken worden gescheiden door in de gevel verzonken zinken hemelwaterafvoeren. De teruggelegde opbouwen hebben een gevelbekleding van zink. De tuingevels aan de binnenzijde van het blok omsluiten een eigen ‘groene’ wereld en hebben een ‘lichtere’ uitstraling dan de straatzijde. De gevelbekleding is vervangen door oranje en grijze keramische tegels. Door de maatvoering van de keramische tegels af te stemmen op de oorspronkelijke plaatmaten is dit op vanzelfsprekende manier aangesloten op de bestaande ramen en deuren. De entreehallen en trappenhuizen zijn voorzien van glazen puien, zodat het open karakter behouden blijft. Het interieur van de hallen is vernieuwd en heeft een frisse uitstraling door het gebruik van geglazuurd metselwerk en tegeltableaus in verschillende kleurcombinaties.