Menu Samen werken aan de stad +31 10 2829930

“De keuze om met een schuifplaatje te werken (...) benadrukt de mensgerichtheid van de visie en methodiek.”
Gunningsverslag, Dienst Stedenbouw en Ruimtelijke Planning, Stad Gent, 2016

Revitalisatie Nieuw Gent

De Nijl Architecten - Revitalisatie Nieuw Gent
De Nijl Architecten - Revitalisatie Nieuw Gent
De Nijl Architecten - Revitalisatie Nieuw Gent
De Nijl Architecten - Revitalisatie Nieuw Gent
De Nijl Architecten - Revitalisatie Nieuw Gent
De Nijl Architecten - Revitalisatie Nieuw Gent
De Nijl Architecten - Revitalisatie Nieuw Gent
De Nijl Architecten - Revitalisatie Nieuw Gent De Nijl Architecten - Revitalisatie Nieuw Gent De Nijl Architecten - Revitalisatie Nieuw Gent De Nijl Architecten - Revitalisatie Nieuw Gent De Nijl Architecten - Revitalisatie Nieuw Gent De Nijl Architecten - Revitalisatie Nieuw Gent De Nijl Architecten - Revitalisatie Nieuw Gent

Kenmerken: Wederopbouwwijk / Stedenbouw
Locatie: Kikvorsstraat-Zwijnaardsesteenweg, Nieuw Gent, Gent
Opgave: Studie naar de revitalisatie van Nieuw Gent; een ontwikkelingsbeeld, stedenbouwkundig basisschema en randvoorwaarden voor deelprojecten.
Programma: ca. 640 wooneenheden (huidig aantal), ca. 3,5 ha. park, revitalisatie voorzieningen
Opdrachtgever: WoninGent, Stad Gent, VMSW
Samenwerking: De Smet Vermeulen Architecten, Technum Tractebel Engineering, Arnold Reijndorp en Els Desmet (stadssociologen)
Illustratie communicatie Nieuw Gent: Eva Mouton
Datum: 2016 (selectie), 2016-2017 (studie revitalisatie Nieuw Gent), 2018 (ontwerp eerste bouwplan)

Duurzaam toekomstperspectief
Nieuw Gent is een sociale woonenclave achter de Zwijnaardse Steenweg. Vijf van de zeven hoogbouw-stroken worden vervangen door open bouwblokken, met laagbouw aan de straat en torens in het park. Het park, opgezet rond een breed pad, wordt vergroot en krijgt toegangspleintjes. Punctuele inbreidingen en meer zichtbare voorzieningen scherpen de publieke ruimte bij Rerum Novarumplein en Steenweg aan.

Het ontwikkelingsplan biedt een strategisch en ruimtelijk kader voor de revitalisatie van de wijk, toegespitst op het gebied rondom het Rerum Novarumplein en de hoogbouwzone met het park. Het plan voorziet in een duurzaam toekomstperspectief voor de wijk en een ruimtelijk kader voor de vervangbouw, de verbetering van de voorzieningen en verbindingen en de aanpak van de publieke ruimte.

Fier Nieuw Gent
De revitalisatie van Nieuw Gent betekent werken in een bestaande context, zowel ruimtelijk als sociaal. Deze context is vertrekpunt voor de transformatie van de hoogbouwwijk. Geen tabula rasa of nieuwe utopie, maar stap voor stap werken aan de verbetering van de situatie in Nieuw Gent, vanuit de kracht die er is. Daarvoor zijn twee hoofdlijnen leidend:

Verbindingen leggen. ‘Transitwijk’ kantelen naar ‘vooruitgangswijk’, met een uitgekiende voorzieningenmix en goede verbindingen naar het grotere stedelijk geheel, zowel mentaal als fysiek.
Samenhang maken. Anoniem ‘wonen in het groen’ ombuigen naar een eigentijds woonpark, met een leesbare structuur en menselijke maat.

In beide hoofdlijnen spelen de publieke ruimte en het publieke domein een belangrijke rol en dragen sterk bij aan de identiteit van de wijk. De vernieuwing van de woningen alléén is te weinig om het imago van Nieuw Gent te verbeteren. De aanpak van de publieke ruimte is een cruciaal onderdeel en is niet alleen een ruimtelijke opgave, maar gaat ook over het situeren en stimuleren van de juiste programma’s op de juiste plekken.

Ruimtelijk en sociaal
De revitalisatie van Nieuw Gent bestaat uit twee operaties. Naast de ruimtelijke vernieuwingsprojecten is er de sociaal economische en sociaal- culturele beleidsinzet, gericht op het vergroten van maatschappelijke kansen en kwaliteit van samenleven van de bewoners van Nieuw Gent. Beide operaties hebben raakvlakken. Door middel van stadssociologisch onderzoek hebben we de sociale factor in beeld gebracht:

Wie wonen er in de hoge woongebouwen, hoe ervaren deze bewoners het wonen in Nieuw Gent en welke gevolgen heeft dat voor het vernieuwingsproces?
Wat zijn de kwaliteiten van het park, het centrum rond het Rerum Novarumplein en andere plekken in de wijk als publiek domein?

De antwoorden zijn belangrijke input geweest voor de stedenbouwkundige studie, maar bieden ook aangrijpingspunten voor doorwerking in stedelijk beleid (leefbaarheid, voorzieningen) of sociaal beleid van de huisvestingsmaatschappij. De vernieuwing verloopt straks volgens een ‘schuifplaatje’, waarbij de huidige bewoners van de hoogbouw kunnen verhuizen naar de nieuwe woningen binnen de wijk – bouwen voor de buurt.

Stadsvernieuwingsproject
De revitalisatie van Nieuw Gent vraagt om een stadsproject, waarin stedenbouw, architectuur en publieke ruimte gelijktijdig en in samenhang worden ontwikkeld. De huidige stedenbouwkundige structuur biedt te weinig aangrijpingspunten voor een vanzelfsprekend begin van de vernieuwing van de hoogbouw. De ruimtelijke vernieuwing is gebaat bij een nieuwe stedenbouwkundige structuur, die het gebied leesbaar maakt en voorziet in de afbakening van bouwkavels voor vervangbouw.

Tussenschaal
De huidige schaal in Nieuw Gent pendelt tussen twee extremen. De grootschalige hoogbouw met wijdlopige open ruimte en de kleinschaligheid van de bebouwing in (open) bouwblokken. Beide schalen moeten meer op elkaar worden betrokken. Dat gebeurt door introductie van een tussenschaal, die bemiddelt tussen hoog en laag, tussen losse gebouwen en open ruimte. Rondom het Rerum Novarumplein wordt de ruimte beter begrensd door relatief kleine nieuwbouwprojecten, ‘stadsreparatie’. Dat versterkt het plein als schakel en vitaal centrum tussen Park en Steenweg. De hoogbouw-zone wordt vervangen door compacte clusters, die zorgen voor een betere begrenzing en geleding van de open ruimte, zowel langs de Kikvorsstraat als langs het park.

Werken aan Nieuw Gent
We blijven betrokken bij de eerste deelprojecten. De Nijl Architecten en De Smet Vermeulen zijn gestart met het ontwerp van de eerste kleine nieuwbouwprojecten in het wijkcentrum. Met de ‘stadsreparatie’ als eerste stap wordt het schuifplaatje op gang gebracht en het wijkcentrum als zwakke schakel aangepakt vooruitlopend op de vernieuwing van de hoogbouw.